กริยาวลีแบบแยกได้และแยกไม่ได้คืออะไร?
กริยาวลี (Phrasal verbs) ประกอบด้วย คำกริยา + คำเสริม (Particle) (ซึ่งมักจะเป็นคำบุพบทหรือกริยาวิเศษณ์) คุณลักษณะสำคัญอย่างหนึ่งของกริยาวลีในภาษาอังกฤษคือการเลือกว่าจะสามารถนำ "กรรมตรง" มาวางคั่นกลางได้หรือไม่ครับ
การเข้าใจความแตกต่างนี้เป็นเรื่องสำคัญมากเพื่อให้โครงสร้างประโยคถูกต้องครับ:
* แบบแยกได้ (Separable): กรรมสามารถวางคั่นกลางระหว่างคำกริยากับคำเสริมได้ครับ
* แบบแยกไม่ได้ (Inseparable): คำกริยากับคำเสริมจะถูกล็อกไว้ด้วยกันเสมอและห้ามแยกออกจากกันเด็ดขาดครับ
โครงสร้างและสูตรของกริยาวลีแบบแยกได้
สำหรับกริยาวลีแบบแยกได้ กรรมสามารถวางได้ 2 ตำแหน่งในประโยคโดยที่ความหมายไม่เปลี่ยนครับ
1. เมื่อกรรมเป็นคำนาม
สูตร:
ประธาน + กริยา + กรรม (นาม) + คำเสริม หรือ ประธาน + กริยา + คำเสริม + กรรม (นาม)
ตัวอย่าง:
* Can you turn down the music?
* Can you turn the music down?
ทั้งสองประโยคถูกต้อง 100% และมีความหมายเหมือนกันเป๊ะครับ (คุณช่วยเบาเสียงเพลงหน่อยได้ไหม?)
2. กฎของสรรพนาม (กฎไวยากรณ์ที่สำคัญมาก)
นี่คือกฎที่สำคัญที่สุดสำหรับกริยาวลีแบบแยกได้ครับ: หากกรรมเป็นคำสรรพนาม (me, you, him, her, it, us, them) กรรมนั้น "ต้อง" วางคั่นกลางระหว่างคำกริยากับคำเสริมเสมอครับ
สูตร:
ประธาน + กริยา + สรรพนาม + คำเสริม
| ✓ ถูกต้อง | ✗ ผิด | เหตุผล |
|---|---|---|
| Please pick me up at 8 PM. | Please pick up me at 8 PM. | 'Me' เป็นสรรพนาม ต้องอยู่ตรงกลางครับ |
| She put it on quickly. | She put on it quickly. | 'It' เป็นสรรพนาม ต้องอยู่ตรงกลางครับ |
| Turn it off before you leave. | Turn off it before you leave. | 'It' ต้องอยู่ตรงกลางครับ |
รายชื่อกริยาวลีแบบแยกได้ที่พบบ่อย:
call back, fill in, give back, pick up, put on, take off, turn on/off, try on, figure out, talk over
โครงสร้างและสูตรของกริยาวลีแบบแยกไม่ได้
สำหรับกริยาวลีแบบแยกไม่ได้ คำกริยากับคำเสริมจะอยู่ติดกันเป็นก้อนเดียวเสมอครับ กรรมจะต้องวางไว้ข้างหลังสุดของกลุ่มคำนั้น ไม่ว่ากรรมจะเป็นคำนามหรือคำสรรพนามก็ตามครับ
สูตร:
ประธาน + กริยา + คำเสริม + กรรม (นาม / สรรพนาม)
ตัวอย่าง:
* I'm looking for my keys. (กรรมเป็นนาม)
* I'm looking for them. (กรรมเป็นสรรพนาม — ก็ยังคงวางไว้หลังคำเสริมเหมือนเดิมครับ)
| ✓ ถูกต้อง | ✗ ผิด | เหตุผล |
|---|---|---|
| I am looking after the children. | I am looking the children after. | 'Look after' แยกออกจากกันไม่ได้ครับ |
| She gets on with her colleagues. | She gets on her colleagues with. | กริยาวลีที่มี 3 ส่วน มักจะแยกไม่ได้เสมอครับ |
รายชื่อกริยาวลีแบบแยกไม่ได้ที่พบบ่อย:
look after, look for, get on with, run out of, wait for, come across, count on, deal with
จะรู้ได้อย่างไรว่ากริยาวลีไหนแยกได้หรือแยกไม่ได้?
น่าเสียดายที่ไม่มีกฎตายตัวที่จะบอกได้ทันทีจากการมองแค่หน้าตาของคำครับ
วิธีที่ดีที่สุดคือการตรวจสอบจากพจนานุกรม (Dictionary) เมื่อคุณเรียนรู้คำใหม่ๆ ครับ พจนานุกรมส่วนใหญ่จะบอกโครงสร้างโดยใช้ตัวย่อ "sb" (somebody - ใครบางคน) และ "sth" (something - บางสิ่งบางอย่าง):
- look for sth/sb: กรรมวางอยู่ข้างหลัง หมายความว่า แยกไม่ได้ ครับ
- pick sb/sth up: กรรมวางอยู่ตรงกลาง หมายความว่า แยกได้ ครับ
เคล็ดลับการใช้กริยาวลีแบบแยกได้และแยกไม่ได้
- จดจำการใช้คู่กับสรรพนาม: ให้ฝึกพูดว่า "turn it on", "take it off", "pick it up" ซ้ำๆ ครับ การสร้างความคุ้นเคยกับเสียงเครื่องประดับสรรพนามที่อยู่ตรงกลางจะเร็วกว่าการมานั่งวิเคราะห์กฎไวยากรณ์เวลาพูดจริงครับ
- กริยาวลีแบบ 3 ส่วน: โดยทั่วไปถ้ากริยาวลีมี 3 ส่วน (กริยา + กริยาวิเศษณ์ + บุพบท) มักจะแยกไม่ได้ครับ (เช่น look forward to, put up with, run out of)
- หลีกเลี่ยงการแยกคำเมื่อกรรมยาวเกินไป: แม้ว่ากริยานั้นจะแยกได้ แต่ถ้ากรรมเป็นวลียาวๆ คนท้องถิ่นจะนิยมวางกรรมไว้ท้ายสุดเพื่อให้ประโยคไม่ขาดช่วงครับ (แบบที่สละสลวยกว่า: Please turn off the incredibly loud and annoying alarm clock.)
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้กริยาวลีในประโยค
| ✗ ผิด | ✓ ถูก | เหตุผล |
|---|---|---|
| I will call back you later. | I will call you back later. | เมื่อกรรมเป็นสรรพนาม ต้องวางคั่นกลางสำหรับกริยาวลีที่แยกได้ครับ |
| She is looking after her bag. | She is looking for her bag. | Look after = ดูแล / Look for = ค้นหา ทั้งสองคำนี้แยกไม่ได้ครับ |
| He asked out her. | He asked her out. | Ask out เป็นกริยาที่แยกได้ ดังนั้นสรรพนามต้องอยู่ตรงกลางครับ |
สรุปและเคล็ดลับสำหรับการแยกกริยาวลี
| ประเภท | กฎการใช้ | ตัวอย่างประโยค |
|---|---|---|
| แบบแยกได้ (นาม) | กรรมวางตรงกลางหรือท้ายก็ได้ | Take your shoes off. / Take off your shoes. |
| แบบแยกได้ (สรรพนาม) | กรรมสรรพนาม "ต้อง" วางตรงกลางเท่านั้น | Take them off. |
| แบบแยกไม่ได้ | กริยากับคำเสริม "ต้อง" ติดกันเสมอ | I'm looking for my shoes. / I'm looking for them. |
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
กริยาวลีแบบแยกได้สามารถถูกแยกด้วยคำอื่นนอกเหนือจากกรรมได้ไหม?
โดยปกติจะไม่ได้ครับ ควรวางเฉพาะกรรมตรง (นามหรือสรรพนาม) ไว้ตรงกลางเท่านั้นครับ การใส่คำอื่นเช่นกริยาวิเศษณ์บอกเวลาหรืออาการลงไปจะทำให้ประโยคฟังดูสับสนมากครับ
กริยาวลีทุกคำต้องมีกรรมไหม?
ไม่จำเป็นครับ บางคำเป็นกริยาที่ไม่ต้องการกรรม (Intransitive) เช่น The car broke down (รถเสีย), She grew up in Paris (เธอโตที่ปารีส) ซึ่งกริยากลุ่มนี้จะไม่มีการแยกคำเพราะมันไม่มีกรรมมาคั่นนั่นเองครับ
มีกริยาวลีที่ "บังคับ" ว่าต้องแยกเท่านั้นไหม?
มีครับ บางคำที่มีความหมายเฉพาะเจาะจงที่จำเป็นต้องมีกรรมมาคั่นตรงกลางเสมอ เช่น "keep [something/someone] apart" หรือ "get [something] across" ครับ