กริยาวลีระดับสูงในภาษาอังกฤษคืออะไร?
กริยาวลี (Phrasal Verbs) คือกลุ่มคำสำนวนที่ประกอบด้วยคำกริยาและองค์ประกอบอื่น ซึ่งมักจะเป็นคำเสริม (Particle) เช่น คำบุพบทหรือคำกริยาวิเศษณ์ ความหมายของกริยาวลีที่สมบูรณ์มักจะแตกต่างจากความหมายเดิมของคำแยกกันโดยสิ้นเชิงครับ
ในระดับภาษาอังกฤษขั้นสูง กริยาวลีไม่ได้มีไว้เพื่อบทสนทนาทั่วไปเท่านั้นครับ แต่ยังพบบ่อยมากในสภาพแวดล้อมที่เป็นมืออาชีพ ในทางวิชาการ และงานเขียนที่เป็นทางการ การใช้กริยาวลีเหล่านี้ได้อย่างถูกต้องจะช่วยเพิ่มความสละสลวย ความต่อเนื่องแป็นธรรมชาติ และความลุ่มลึกให้กับภาษาของคุณครับ
ตัวอย่าง:
The company had to call off the meeting due to the storm. (call off = ยกเลิก)
She came up with a brilliant idea for the new campaign. (came up with = คิดค้น/สร้างสรรค์)
โครงสร้างและสูตรของกริยาวลีระดับสูง
โดยทั่วไปกริยาวลีจะมีกรรมมาตามหลัง และโครงสร้างประโยคจะขึ้นอยู่กับว่ากริยานั้นเป็นแบบแยกได้ (Separable) หรือแยกไม่ได้ (Inseparable) รวมถึงจำนวนของคำเสริมที่ต่อท้ายครับ
1. กริยาวลีแบบสองส่วน (แยกได้และแยกไม่ได้)
กริยาวลีระดับสูงบางคำสามารถแยกได้ (เอากรรมมาวางตรงกลางได้) ในขณะที่บางคำแยกไม่ได้ (ต้องวางกริยากับคำเสริมติดกันเสมอ) ครับ
สูตรสำหรับกริยาวลีแบบแยกไม่ได้:
ประธาน + กริยา + คำเสริม + กรรม (คำนาม / สรรพนาม)
- ประธาน (Subject)
- คำกริยา (Verb)
- กรรม (Object)
สูตรสำหรับกริยาวลีแบบแยกได้:
ประธาน + กริยา + กรรม + คำเสริม หรือ ประธาน + กริยา + คำเสริม + กรรม
(หมายเหตุ: ถ้ากรรมเป็นสรรพนาม เช่น 'it' หรือ 'them' คุณ "ต้อง" วางคั่นกลางเสมอ: ประธาน + กริยา + สรรพนาม + คำเสริม)
| กริยาวลี | ความหมาย | ตัวอย่างในชีวิตจริง |
|---|---|---|
| Factor in | พิจารณาหรือรวมบางสิ่งเข้าไปด้วย | We need to factor in the cost of travel. |
| Ramp up | เพิ่มความเร็ว พลัง หรือต้นทุน | The factory is ramping up production. |
| Iron out | แก้ไขปัญหาเล็กๆ น้อยๆ หรือรายละเอียด | We need to iron out a few issues before launch. |
| Fall through | ล้มเหลว/ไม่สำเร็จตามที่วางแผนไว้ | Our plans to travel fell through. |
2. โครงสร้างกริยาวลีแบบสามส่วน
กริยาวลีระดับสูงบางคำจะมีความซับซ้อนมากขึ้นและประกอบด้วยสามส่วน คือ คำกริยา, คำกริยาวิเศษณ์ และคำบุพบทครับ กริยากลุ่มนี้เกือบทั้งหมดจะเป็นแบบแยกไม่ได้ครับ
สูตรสำหรับกริยาวลีแบบสามส่วน:
ประธาน + กริยา + คำเสริม 1 (กริยาวิเศษณ์) + คำเสริม 2 (บุพบท) + กรรม
| กริยาวลี | ความหมาย | ตัวอย่างในชีวิตจริง |
|---|---|---|
| Come up against | เผชิญกับปัญหาที่ยากลำบากหรือคู่แข่ง | We came up against a lot of opposition. |
| Get away with | ทำผิดแล้วไม่ถูกลงโทษ (ลอยนวล) | He cheated on the exam and got away with it. |
| Look down on | ดูถูก/มองว่าตัวเองดีกว่าคนอื่น | She looks down on uneducated people. |
| Stand up for | ปกป้องหรือสนับสนุนแนวคิดหรือบุคคล | You need to stand up for what you believe in. |
| Put up with | อดทนต่อบางสิ่ง | I cannot put up with this noise any longer. |
วิธีระบุความหมายของกริยาวลีจากบริบท
ความท้าทายหลักในระดับสูงคือ กริยาวลีคำเดียวกันอาจมีความหมายที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงขึ้นอยู่กับบริบทของประโยคนั้นๆ ครับ
-
Take on:
- ยอมรับความท้าทาย/ความรับผิดชอบ: She decided to take on the role of project manager.
- จ้างพนักงาน: We are taking on five new interns this summer.
- แข่งกับ: The team will take on their rivals this weekend.
-
Put forward:
- เสนอแนวคิด: He put forward a new plan to increase sales.
- เลื่อนเวลาให้เร็วขึ้น: The meeting has been put forward to 10 am.
ข้อแตกต่างระหว่างกริยาวลีระดับสูงกับกริยาทางการคำเดียว
ในระดับสูง คุณมักจะมีทางเลือกระหว่างการใช้กริยาวลี (ซึ่งดูเป็นธรรมชาติและเคลื่อนไหวมากกว่า) กับการใช้กริยาทางการคำเดียว (ซึ่งดูเป็นวิชาการมากกว่า) ครับ
| กริยาวลี | กริยาทางการคำเดียว | ความแตกต่างในการใช้งาน |
|---|---|---|
| Put off | Postpone / Delay | Put off นิยมใช้ในอีเมลงานทั่วไป; postone ใช้ในประกาศทางการ |
| Look into | Investigate | Look into ใช้ในธุรกิจทั่วไป; investigate ใช้ในข่าวหรือรายงานตำรวจ |
| Make up for | Compensate | Make up for พบบ่อยในภาษาพูด; compensate นิยมใช้ในกฎหมายหรือฝ่ายบุคคล |
เคล็ดลับการเรียนกริยาวลีระดับสูง
- เรียนตามหัวข้อ อย่าเรียนตามคำศัพท์: แทนที่จะเรียนคำที่ขึ้นต้นด้วย "get" ทั้งหมด ให้ลองเรียนกริยาวลีที่เกี่ยวกับ ธุรกิจ, การเดินทาง หรือ ความสัมพันธ์ แทนครับ
- สังเกตหลักไวยากรณ์: ตรวจสอบเสมอว่ากริยานั้นต้องมีกรรมไหม (Transitive) และแยกได้หรือไม่ โดยใช้พจนานุกรมที่ดีครับ
- ฝึกใช้คู่กับสรรพนาม: ฝึกใช้ในรูปแบบที่มีสรรพนามบ่อยๆ เช่น Take it over, Figure it out เพื่อให้เกิดความโคล้งคล่องครับ
- ใช้บริบทช่วยเดา: ในการอ่านระดับสูง ประโยครอบข้างมักจะช่วยบอกความหมายแฝงของกริยาวลีนั้นๆ ได้เสมอครับ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อยในการใช้กริยาวลีระดับสูง
| ✗ ผิด | ✓ ถูก | เหตุผล |
|---|---|---|
| We need to discuss about the plan. | We need to talk over the plan. | Discuss เป็นกริยาที่ไม่ต้องมีบุพบทครับ ส่วน Talk over คือกริยาวลีที่แปลว่าปรึกษาหารือ |
| I'll look for the info. | I'll look up the info. | Look for คือหาของหายครับ Look up คือการค้นหาข้อมูลจากแหล่งอ้างอิง |
| She's looking after her keys. | She's looking for her keys. | Look after คือดูแลใส่ใจครับ Look for คือการพยายามค้นหา |
| He brought up it. | He brought it up. | ถ้ากรรมเป็นสรรพนาม (it) สำหรับกริยาที่แยกได้ คุณ "ต้อง" แยกตัวคำเสมอครับ |
สรุปและเคล็ดลับสำหรับการใช้กริยาวลีระดับสูง
| หมวดหมู่ | ตัวอย่างกริยาวลีที่พบได้บ่อยมาก |
|---|---|
| ธุรกิจและการเงิน | To weigh up, to draw up, to set up, to take over |
| วิชาการและทางการ | To carry out, to point out, to put forward, to sum up, to look into |
| ชีวิตประจำวันและสังคม | To catch up, to fall out, to get on with, to meet up, to turn out |
คำถามที่พบบ่อย (FAQs)
ฉันสามารถใช้แค่กริยาทางการคำเดียวโดยไม่ใช้กริยาวลีได้ไหม?
ได้ครับ แต่อาจจะทำให้การพูดของคุณฟังดูแข็งทื่อและไม่เป็นธรรมชาติครับ การจะสื่อสารได้อย่างคล่องแคล่วจริงๆ การใช้กริยาวลีระดับสูงถือเป็นสิ่งจำเป็นครับ
จะรู้ได้อย่างไรว่ากริยาวลีระดับสูงตัวไหนแยกได้หรือไม่ได้?
ไม่มีกฎตายตัวแบบ 100% ครับ คุณต้องจำหลักไวยากรณ์ควบคู่ไปกับความหมายครับ การตรวจสอบประโยคตัวอย่างในพจนานุกรม เช่น take something on (แยกได้) กับ look down on someone (แยกไม่ได้) จะช่วยได้มากครับ
กริยาวลีสามารถมีได้มากกว่าสามส่วนไหม?
ไม่ได้ครับ สูงสุดคือสามส่วน (กริยา + กริยาวิเศษณ์ + บุพบท) เช่น look forward to หรือ put up with ครับ
ทำไมความหมายของกริยาถึงเปลี่ยนไปโดยสิ้นเชิงเวลาเติมคำเสริม?
นี่คือเสน่ห์ของสำนวนภาษาครับ กริยาวลีมีวิวัฒนาการมายาวนานหลายร้อยปี เดิมทีคำเสริมอาจมีความหมายตรงตัวทางกายภาพ (เช่น up สื่อถึงการทำจนเสร็จสมบูรณ์) และเมื่อเวลาผ่านไปความหมายก็เปลี่ยนเป็นเชิงเปรียบเทียบมากขึ้นครับ