คำบ่งชี้ (this, that, these, those)

สรุปสั้น ๆ: Demonstratives หรือ "คุณศัพท์บ่งชี้/สรรพนามบ่งชี้" คือคำที่ใช้ชี้บอกว่าสิ่งของอยู่ใกล้หรือไกลจากผู้พูด และเป็นเอกพจน์หรือพหูพจน์ กฎหลักคือ this/that ใช้กับเอกพจน์ (this/that + นามเอกพจน์) ส่วน these/those ใช้กับพหูพจน์ (these/those + นามพหูพจน์) โดย this/these บ่งบอกว่าสิ่งนั้นอยู่ ใกล้ ผู้พูด ส่วน that/those บ่งบอกว่าอยู่ ไกล จากผู้พูด ผู้เรียนไทยมักสับสนเพราะภาษาไทยมีคำชี้เฉพาะ 3 ระดับ (นี่/นั่น/โน่น) ที่แบ่งตามระยะทางล้วน ๆ โดยไม่แยกเอกพจน์-พหูพจน์เหมือนภาษาอังกฤษ

ทำไมผู้เรียนไทยสับสนเรื่อง Demonstratives

ภาษาไทยใช้ระบบคำชี้เฉพาะ 3 ระดับตามระยะห่าง คือ "นี่" (ใกล้ที่สุด), "นั่น" (ไกลปานกลาง), "โน่น" (ไกลมาก) โดยคำเหล่านี้ใช้ได้กับทั้งของสิ่งเดียวและหลายสิ่งเหมือนกันหมด ไม่มีการเปลี่ยนรูปตามจำนวน เช่น "นี่คือหนังสือ" กับ "นี่คือหนังสือหลายเล่ม" ยังใช้คำว่า "นี่" เหมือนเดิม แต่ภาษาอังกฤษมีเพียง 2 ระดับระยะทาง (ใกล้-ไกล) แต่คูณด้วยจำนวน (เอกพจน์-พหูพจน์) กลายเป็น 4 คำที่ต้องเลือกให้ถูกทั้งสองมิติพร้อมกัน นี่คือสาเหตุที่ผู้เรียนไทยมักใช้ this กับคำนามพหูพจน์ หรือ these กับคำนามเอกพจน์แบบสลับกันไปมา เพราะสมองคุ้นชินกับระบบที่ไม่ต้องแยกจำนวน

ตารางสูตร Demonstratives ครบระบบ

ตัวอย่าง:
- This book is mine. (หนังสือเล่มนี้ อยู่ใกล้ เอกพจน์)
- These books are mine. (หนังสือหลายเล่มนี้ อยู่ใกล้ พหูพจน์)
- That book is yours. (หนังสือเล่มนั้น อยู่ไกล เอกพจน์)
- Those books are yours. (หนังสือหลายเล่มนั้น อยู่ไกล พหูพจน์)

Demonstratives ทำหน้าที่ 2 แบบ: คุณศัพท์บ่งชี้ vs สรรพนามบ่งชี้

แบบที่ 1: Demonstrative Adjective (คุณศัพท์บ่งชี้) — วางหน้าคำนามเสมอ ทำหน้าที่ขยายคำนาม
- This laptop is new.
- Those shoes look expensive.

แบบที่ 2: Demonstrative Pronoun (สรรพนามบ่งชี้) — ใช้แทนคำนามได้เลยโดยไม่ต้องมีคำนามตามหลัง
- This is my laptop.
- Those are expensive.

ผู้เรียนไทยที่แปลตรงจาก "นี่" มักเข้าใจว่า this เป็นสรรพนามเท่านั้น จึงลืมว่า this สามารถวางหน้าคำนามเป็นคุณศัพท์ได้ด้วย เช่น พูดว่า "This is a very good idea" ได้ถูกต้อง แต่บางครั้งลืมใช้ในรูปคุณศัพท์ เช่น ไม่กล้าพูด "This idea is very good."

This/That ใช้อ้างอิงเวลาและสถานการณ์ (ไม่ใช่แค่สิ่งของที่จับต้องได้)

Demonstratives ยังใช้อ้างอิงถึงช่วงเวลาหรือความคิด/สถานการณ์ที่เพิ่งพูดถึง ซึ่งเป็นการใช้งานที่ผู้เรียนไทยมักไม่คุ้นเคย:

• This ใช้กับเวลาปัจจุบันหรือใกล้ตัว: this morning, this week, this year
• That ใช้กับเวลาที่ผ่านไปแล้วหรือสิ่งที่กล่าวถึงก่อนหน้า: That was a great party! (พูดถึงเหตุการณ์ที่จบไปแล้ว)
• This ใช้แนะนำความคิด/เรื่องที่กำลังจะพูดถึง: Listen to this: I got the job!
• That ใช้อ้างอิงถึงสิ่งที่เพิ่งพูดจบไป: He said he was busy. That surprised me.

เปรียบเทียบ Demonstratives กับ Personal Pronoun และ Article

ผู้เรียนไทยบางคนสับสนระหว่าง this/that กับ it หรือ the เพราะในภาษาไทยคำเหล่านี้บางทีแปลคล้ายกัน:

• I have a car. The car is red. (the = เคยพูดถึงมาก่อน ไม่ได้เน้นระยะห่าง)
• I have a car. This car is red. (this = เน้นว่าอยู่ตรงหน้า ใกล้ตัวผู้พูดขณะพูด)
• It is red. (it = สรรพนามแทนคำนามที่รู้กันแล้ว ไม่มีนัยเรื่องระยะทาง)

ความต่างสำคัญคือ the ไม่บ่งบอกระยะทางใกล้-ไกล แต่ demonstratives บ่งบอกระยะทางเสมอ

เคล็ดลับสำหรับผู้เรียนไทยในการเลือก this/that/these/those ให้ถูก

1. ให้ถามตัวเองสองคำถามพร้อมกันเสมอ: (1) สิ่งนั้นมีกี่ชิ้น เอกพจน์หรือพหูพจน์ (2) สิ่งนั้นอยู่ใกล้หรือไกลจากตัวเรา แล้วเลือกคำที่ตรงกับคำตอบทั้งสองข้อ
2. ฝึกจำแบบภาพ: this/these ชี้นิ้วไปที่ของใกล้มือ ส่วน that/those ชี้นิ้วไปไกล ๆ ลองทำท่าทางประกอบตอนฝึกพูดจะช่วยจำได้ดีขึ้น
3. ระวังเรื่องกริยา be ที่ต้องผันตามให้สอดคล้อง: this/that ใช้กับ is, these/those ใช้กับ are เสมอ
4. เมื่อพูดถึงเวลาปัจจุบันหรือใกล้ตัว ให้ใช้ this (this morning, this week) ส่วนเวลาที่ผ่านไปแล้วหรือเรื่องที่พูดจบไปแล้วให้ใช้ that
5. ฝึกแต่งประโยคคู่ this-that และ these-those กับของจริงในห้องเรียน เช่น ชี้ปากกาบนโต๊ะตัวเองพูดว่า this pen แล้วชี้ปากกาบนโต๊ะเพื่อนที่นั่งไกลออกไปพูดว่า that pen

ตัวอย่างประโยค

1. This is my favorite restaurant in town.
2. These shoes are too small for me.
3. That building over there is the new hospital.
4. Those mountains in the distance look beautiful.
5. Can you pass me this book on the table?
6. I don't like that movie we watched last night.
7. This year has been very challenging for our company.
8. Those students over there are from Japan.
9. This is exactly what I was looking for.
10. That was the best meal I've ever had.

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ถาม: this กับ these ใช้ผิดกันบ่อยที่สุดตรงไหน?
ตอบ: ผู้เรียนไทยมักพูดว่า "this shoes" แทนที่จะเป็น "these shoes" เพราะลืมว่า shoes เป็นพหูพจน์ (มีสองข้างเสมอ) จึงต้องใช้ these ไม่ใช่ this

ถาม: ทำไมบางครั้งพูดถึงสิ่งเดียวกันแต่ใช้ this บ้าง that บ้าง?
ตอบ: ขึ้นอยู่กับมุมมองผู้พูด ณ ขณะนั้น เช่น ระหว่างการสนทนาทางโทรศัพท์ ผู้พูดอาจพูดว่า this call is important (มองว่าอยู่ใกล้ตัวตอนนี้) แต่ภายหลังเมื่อเล่าย้อนหลังอาจพูดว่า that call was important (มองว่าเป็นเหตุการณ์ที่ผ่านไปแล้ว)

ถาม: Demonstratives ใช้แทนคำนามได้เลยโดยไม่ต้องมีคำนามหรือไม่?
ตอบ: ได้ เมื่อทำหน้าที่เป็นสรรพนามบ่งชี้ (demonstrative pronoun) เช่น This is delicious. หรือ Those are mine. โดยไม่ต้องมีคำนามตามหลังเลย แต่ต้องแน่ใจว่าบริบทชัดเจนพอที่ผู้ฟังจะเข้าใจว่า "this/that/these/those" หมายถึงอะไร